Είναι πολύ σημαντικό οι πολίτες να γνωρίζουν τα δικαιώματα τους σε σχέση με το χρονικό διάστημα παραγραφής δια το λόγω ότι οι προθεσμίες παραγραφής δεσμεύουν σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα το δικαίωμα έγερσης αγωγής. Η παραγραφή νομοθετήθηκε στην Αγγλία το 1923 και η νομοθετική εξέλιξη οδήγησε στο Limitation Act 1939  το οποίο αποτέλεσε τη βάση για το Κεφ. 15 του Limitation Action Law στο Κυπριακό Δίκαιο το 1945. Ιστορικά, το 1964 εισάχθηκε νέος νόμος ο Περί Αναστολής της Παραγραφής Νόμος 57/64, ο οποίος αντικατέστησε το Κεφ. 15 που αναφέραμε πιο πάνω. Σε μεταγενέστερο στάδιο, μετά τη Τούρκικη Εισβολή, ο νόμος του 1964 (57/64) τροποποιήθηκε τον Περί Αναστολής της Παραγραφής Νόμος (36/82). Το 2012 ψηφίστηκε από την Βουλή ο περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμος (66(Ι)/2012). Έκτοτε, ο νόμος βρισκόταν σε ετήσια αναστολή με σειρά τροποποιήσεων με ημερομηνία λήξης της αναστολής την 31/12/2015.

Σημειώνεται ότι ο χρόνος παραγραφής αρχίζει να προσμετρήστε από την 1η Ιαγουάριού 2016 (Άρθρο 3). Δυνάμει του άρθρου 4 καμία αγωγή, εξαιρούμενό των περιπτώσεων που η νομοθεσία προνοεί διαφορετικά, δεν εγείρεται μετά την πάροδο δέκα ετών αφότου συμπληρώθηκε η βάση της αγωγής.

Το άρθρο 24 (α-στ) προνοεί για διατάξεις νόμων που δεν επηρεάζονται από το παρόντα νόμο. Μερικοί εξ αυτών συμπεριλαμβάνουν τις ειδικές προθεσμίες στο άρθρο 58 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου,  άρθρο 34 του περί Διαχείρισης Κληρονομιών Περιουσιών Αποθανόντων Νόμου, άρθρο 34 του περί Διαχείρισης Κληρονομιών Περιουσιών Αποθανόντων Νόμου, περί Πώλησης Ακινήτων (Ειδική Εκτέλεση) Νόμο άρθρο 15 του περί Ρυθμίσεως των Περιουσιακών Σχέσεων των Συζύγων Νόμου.

Ανεξάρτητα από τις προθεσμίες που προβλέπει ο συγκεκριμένος νόμος αξίζει να σημειωθεί ότι ο χρόνος αγωγής για άλλα αγώγιμα δικαιώματα δεν επηρεάζεται από την παρούσα νομοθεσία. Για παράδειγμα, με βάση τον Περί της Πρόληψης και της Καταπολέμησης της Σεξουαλικής Κακοποίησης, της Σεξουαλικής Εκμετάλλευσης Παιδιών και της Παιδικής Πορνογραφίας Νόμος του 2014 (91(Ι)/2014), το αγώγιμο δικαίωμα του παιδιού θύματος δεν παραγράφεται.

 Οι περίοδοι παραγραφής διαφέρουν ανάλογα με τη φύση του αδικήματος.

Αστικά δικαιώματα -Άρθρο 6

Με βάση το άρθρο 6(1) «καμιά αγωγή δεν εγείρεται για αστικό αδίκημα μετά την πάροδο έξι ετών από την ημέρα συμπλήρωσης της βάσης της αγωγής.» Ο χρόνος παραγραφής για αγωγές που αφορούν  αμέλεια, οχληρία ή παράβαση θέσμιου καθήκοντος είναι τρία έτη.

Αγωγές για δυσφήμηση (defamation) και ψευδολογία (malicious falsehood) δεν εγείρεται μετά την πάροδο ενός έτους από την ημέρα συμπλήρωσης της βάσης της αγωγής.

Συμβάσεις-Άρθρο 7

Μέσα σε έξι χρονιά από την «συμπλήρωση της βάσης της αγωγής» δηλαδή της παραβίασης της Σύμβασης, ο ενδιαφερόμενος πρέπει να εγείρει αγωγή. Συμβάσεις δανείου όπως αυτές περιγράφονται στο άρθρο 7 (3) δεν εγείρονται μετά από την πάροδο 12 χρόνων.

Κληρονόμος/ κληροδόχος- Άρθρο 9

Μέσα σε 8 χρόνια από την ημέρα θανάτου πρέπει να εγερθεί το δικαίωμα αγωγής από κληρονόμο ή κληροδόχο σε σχέση με την περιουσία θανόντος ή με οποιοδήποτε μερίδιο της κληρονομίας ή κληροδότημα δεν εγείρεται μετά από πάροδο οκτώ ετών από την ημέρα του θανάτου (Άρθρο 9(1)).

Αγωγή επί, για ή σε σχέση με δικαστική απόφαση-Άρθρο 10

Καμία αγωγή δεν  εγείρεται μετά την πάροδο δεκαπέντε ετών από της τελεσιδικίας της απόφασης (Άρθρο 10).

Δόλος, απόκρυψη, λάθος-Άρθρο 14

Δυνάμει το άρθρο 14(1) ο χρόνος παραγραφής για τις πιο πάνω περιπτώσεις δεν αρχίζει να τρέχει «μέχρις ότου ο ενάγων ανακαλύψει ή μπορούσε με εύλογη επιμέλεια να ανακαλύψει τον δόλο, την απόκρυψη ή το λάθος, ανάλογα με την περίπτωση.»

Το εδάφιο (2) σημειώνει ότι ο χρόνος παραγραφής αρχίζει να τρέχει σε περίπτωση που «αντί του ενάγοντος, αντιπρόσωπος ή άλλο πρόσωπο, που δεσμεύει τον ενάγοντα, ανακάλυψε ή μπορούσε με εύλογη επιμέλεια να ανακαλύψει τον δόλο, απόκρυψη ή λάθος, ανάλογα με την περίπτωση.»

Αναστολή

Με βάση το άρθρο 13 ο χρόνος αναστέλλεται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις συμπεριλαμβανομένου περιπτώσεων όπου «ο ενάγων εμποδίστηκε από δικαιοστάσιο ή από λόγο ανώτερης βίας να εγείρει την αγωγή μέσα στο τελευταίο εξάμηνο του χρόνου παραγραφής·»(Άρθρο 13(α)), σε περίπτωση θανάτου του δικαιούχου να εγείρει αγωγή όπου η αναστολή διαρκεί μέχρι την πάροδο τριών μηνών από του διορισμού εκτελεστή διαθήκης ή διαχειριστή της περιουσίας του θανόντος· (Άρθρο 13(γ)) και σε περιπτώσεις όπου άρχισε διαδικασία διαμεσολάβησης και για όσο χρόνο διαρκεί η διαδικασία αυτή. (Άρθρο 13(δ)).

Διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου

Με βάση το άρθρο 6(3) σε περιπτώσεις που αφορούν πρόκληση σωματικής βλάβης ή και θανάτου λόγω αστικού αδικήματος το Δικαστήριο έχει διακριτική εξουσία λαμβάνοντας υπόψη τους λόγους και το χρόνο καθυστέρησης στην καταχώρηση της αγωγής και την διάρκεια της ανικανότητας του ενάγοντα ή του αποβιώσαντα να αποφασίσει τη μη εφαρμογή των διατάξεων περί παραγραφής. Για παράδειγμα, σε περιπτώσεις όπου ιατρική αμέλεια που οδήγησε σε θάνατο το Δικαστήριο έχει την ευχέρεια έκδοσης διατάγματος για παράταση χρόνου παραγραφής. Επίσης, δυνάμει του άρθρου 22 το δικαστήριο «δύναται να επεκτείνει τον προβλεπόμενο σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Νόμου χρόνο παραγραφής για περίοδο μέχρι δύο έτη εφόσον κρίνει αυτό δίκαιο και εύλογο υπό τις περιστάσεις». Σε αίτηση που εκδόθηκε από το γραφείο Γεωργιάδης και Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. (Αρ. ΑΊΤΗΣΗ 432/2017) για υπόθεση που αφορούσε ιατρική αμέλεια που οδήγησε σε θάνατο το δικαστήριο ασκώντας διακριτική εξουσία έκδωσε διάταγμα με το οποίο αποφάσισε «τη μη εφαρμογή των διατάξεων του Περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμου και διά του παρόντος παρατείνεται ο χρόνος καταχώρησης Κλητήριου Εντάλματος κατά 5 ημέρες από τη Σύνταξη του εκ δοθέντος Διατάγματος».

Είναι πολύ σημαντικό άτομα τα οποία ενδιαφέρονται να εγείρουν αγωγή σε σχέση με δικαίωμα αστικής φύσεως που έχουν προκύψει πριν την εφαρμογή του νόμου όπως αμέλεια, συμπεριλαμβανομένου και ιατρικής αμέλειας, η οχληρια ή παράβαση θέσμιου καθήκοντος-όπως έχουμε προαναφέρει στο Άρθρο 6(2)-  να το πράξουν άμεσα και να αποταθούν σε δικηγόρο γιατί στη 1/1/2019 λήγει η προθεσμία τους. Παρόλο που μπορεί να υπάρξει η ευχέρεια παράτασης χρόνου στις περιπτώσεις όπου αναφέραμε πιο πάνω με βάση το άρθρο 6(3), είναι πιο ασφαλές να καταχωρηθούν οι αγωγές πριν τη λήξη της προθεσμίας γιατί είναι αβέβαιη η έκβαση οποιασδήποτε καθυστέρησης.

enquiries@gmadvocates.com

22819292, 99639668

www.gmadvocates.com

 

Copyright © 2017 Protevousa. All rights reserved.
Designed by Oliver Creative Communications | Developed by Istognosis